FAŞİSTLERDEN ARINDIRILMIŞ BİR GELECEK İÇİN / Shane Burley

Shane Burley

Çeviren: Funda Önkol

 

FAŞİSTLERDEN ARINDIRILMIŞ BİR GELECEK İÇİN

17 Ağustos 2019'da Oregon, Portland'da antifaşist ve ilerici gruplardan oluşan bir koalisyon, şehirde planlanan Proud Boy etkinliğini protesto etmek için bir miting düzenledi. Miting, "alternatif sağa büyük bir heves ve yaratıcılıkla direnmeye" çalışan, konuyla ilgili Portlandlılardan oluşan antifaşist bir grup olan PopMob tarafından yaratılan karnaval gibi bir atmosfere sahipti ve işçi grupları, dini gruplar, NAACP gibi sivil hakları savunan gruplardan, Rose City Antifa gibi daha militan örgütlerin bir araya gelmesini sağlamıştı. 

Protesto sırasında Antifa, özerk kara blok (protestolar sırasında siyah giysiler, kar maskeleri giyen, siyah eşarplar ve siyah gözlükler kullanan grup) organizatörleri ile birlikte, karnavala katılanlarla sahil parkının diğer tarafında toplanan yüzlerce Proud Boy arasında bir tampon görevi üstlendi. Bu, militan antifaşistlerin sivil gruplar koalisyonuyla güçlerini birleştirdiği ve ortak düşmana karşı koymak için birlikte başarılı bir şekilde çalıştığı bir iş birliği ortamı yarattı: Kalabalık militanlar sayesinde daha güvendeydi, militanlar da arkalarında duran yüzlerce insan nedeniyle daha sağlam duruyorlardı. Her grubun kendi benzersiz stratejisini, taktiklerini ve kimliğini getirebildiği ve kendine ait olanı koruyarak daha büyük bütünün parçası olduğu böyle bir koalisyonla, tüm proje çok daha kuvvetli bir hale gelir.  

Son beş yılda aşırı sağ ile karşı karşıya kalındığında, ilerici dini gruplar, Black Lives Matter örgütleri, göçmenlere destek grupları da olmak üzere, sol kanattan gruplar ve daha militan antifaşist grupların bir araya gelip, iş birliği yaptığını gördük. Zaman zaman bu grupların üyelikleri kesişti. Birlikte çalışarak sayılarını arttırdılar. Halk, Black Lives Matter, Occupy gibi kitle hareketlerine ve 2017 Kadın Yürüyüşü gibi daha liberal ve tartışmalı olaylara katılarak harekete geçmeye alıştı. Bu, antifaşist grupların, aşırı sağ hareketlere karşı kendi gruplarını örgütlenmek için temel bir eğitime ve koordineli eylemleri daha hızlı gerçekleştirebilme yeteneğine sahip olmaları anlamına gelir.

Antifaşizm, taktiklerini muhalefeti durduran şey neyse ondan alır. Bunu yaparken de antifaşist örgütler ile toplumdaki müttefikleri arasında özel bir ilişki vardır. Militan bir antifaşist örgütün üyesi, genellikle çatışmada belirli bir role sahiptir: eylemi planlarlar, fazla risk alırlar ve taraftar kitleleri ile iletişim kurarlar. Ancak taraftarlar eşit derecede önemlidir, çünkü kitle katılımı olmadan faşist bir mitingi hedeflenen alanda zorlamak zordur. Bu, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ve dünyanın başka yerlerindeki şehirlerde de işe yarayan bir modeldir.

Şimdi, yalnızca aşırı sağı geri püskürtmek için değil, aynı zamanda sürekli devlet şiddeti, yönlendirme ve içlerine sızma tehdidi altındaki sol kanattan toplumsal hareketleri korumak için antifaşizmin her zaman var olması gereken bir döneme giriyoruz. Bununla birlikte, devrimci içeriğin seçimciliği ya da diğer reformist özlemleri desteklemeye kanalize edilmesi riski her zaman vardır. Bu durumda soru, muhalefetin gelgitleri ile çökmek yerine bu çatışmayı gerçekten aşabilecek bir antifaşist hareket inşa etmek için ne yapılması gerektiğidir?

Sonraki adımları belirlemek, geçmiş yıllarda kazanılanlara ve kaybedilenlere eleştirel bir gözle bakmayı ve faşizm tehdidini kalıcı olarak ortadan kaldırmak için neyin değişmesi gerektiği konusunda sahadakilerden bilgi almayı gerektirir.

ANTİFAŞİZM YOLUNA DEVAM ETMELİ

ABD'deki geleneksel sol düşünceden bir kısım, aşırı sağın yükselişini Donald Trump'a bağladı. Ancak bu bakış hem uluslararası bağlamı hem de toplumsal hareketlerin gerçekte nasıl işlediğini gözden kaçırıyor. Dünya sahnesinde ulusalcılığa ve popülizme dönüş oldu. Aşırı sağın yükselişi tek bir güçlü adamın ya da partinin askerlerine indirgenemez. ABD'de aşırı sağ tek bir örgüt tarafından kontrol edilmiyor. Bunun yerine, 2020 cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde düzenlenen sayısız aşırı sağ mitinglerin çoğunda, kalabalığın çoğunluğunu gerçekte hiçbir grupla bağı olmayan kişiler oluşturuyordu.

Trump yeniden seçilmeyi başaramadığı için, bu eğilimin tersine döneceğine inanmak için hiçbir neden yok. Aslında, daha da şiddetli bir hale geliyor olabilir. Aşırı sağ hareketlerde güvenebileceğimiz tek şey çerçeveleridir: Büyüme döneminden sonra düşüşleri daha da ölümcül olabilir. “Hileli” seçimlerden “şeytani” aşılara kadar tüm komplo teorileri, konsensüs gerçekliğini yerinden oynattığı için, geçen yıl Amerikan sağı için kitlesel bir radikalleşme süreciydi. ABD’ndeki aşırı sağcılar arasında komploculuk motivasyonu sağlayan ana motiftir ve işçi sınıfının kaygısını doğru hedeflere yönlendirir. Zenginlerden uzaklaştırıp marjinal kişilere, göçmenlere, Yahudilere ve diğer radikal azınlıklara aktarır.

Trump olsun ya da olmasın, aşırı sağın büyümesi ve gelişmesi için uygun koşullar zaten mevcut.

Aşırı sağın sonunu gördüğümüze inanmak için hiçbir neden yok: Şiddet onlar için yeni bir plato ve onları ortaya çıkaran kriz hâlâ sürmekte. Yeni varyantlar ortaya çıkmaya ve dünyaya yayılmaya devam ettikçe ve aşılar yalnızca büyük ölçüde zengin ülkeler için mevcut bir meta olarak kaldıkça, COVID-19 pandemisinin sonuçlarını görmeye devam edeceğiz. Ekonomik istikrarsızlık katlanarak artıyor. Hızlanarak felâkete dönüşen iklim çöküşünü kuraklıklar, kuraklıkları kasırgalar, kasırgaları orman yangınları izliyor. Trump olsun ya da olmasın, aşırı sağın büyümesi ve gelişmesi için uygun koşullar zaten mevcut. Bu nedenle antifaşistler, yeni nesil toplumsal hareketleri korumak için çöken sisteme karşı bağışıklık sistemi gibi mücadele etmeli, yoluna devam etmeli ve uyanık kalmalıdır.

BİR FİKİR, BİR ELEŞTİRİ VE BİR YAKLAŞIM

Antifaşizm, diğer toplumsal hareketlerden farklıdır, çünkü yönelimde radikal olsa da, yalnızca olağanüstü olanın peşinden gider. Antifaşizmi, dayanağını yasal ya da devlet kanallarından almayan, bunun yerine kendi topluluk stratejilerini kullanan aşırı sağa karşı direnmek için gelişen organize eylem olarak tanımlayabiliriz. Bu eylemler, ‘kara blok’un beyaz milliyetçi yürüyüşleri engellemek için sokak mitingi düzenlemesinden, üniversite kampüsünde aşırı sağcı öğrencilerin ağırladığı faşist konuşmacının konuşmasını engellemek için müzik festivali düzenlemeye kadar uzanır. Nihai hedef, aşırı sağın işleyiş zincirini kırmaktır ve bu stratejiyi destekleyen taktikler bağlama göre değişebilir.

Weather Underground'dan John Brown Klan Karşıtı Komite ve Irkçılık Karşıtı Eylem'e kadar onlarca yılını toplumsal hareketlerde geçirmiş bir organizatör olan Michael Novick şöyle demekte: “Yerleşimci-sömürgeci kapitalist devlet her gün daha fazla insani ihtiyaçları karşılamaktan ya da peş peşe gelen çevresel krizlere karşı tedbir almaktan aciz hale geldikçe, antifaşizmin temel inşa etme yönünde hareket etmesi ve topluluk temelli ikili iktidar kurumları inşa etmeye hazır olması gerekiyor.” ve “Faşistlerin kendi tabanlarını inşa etmek ve güçlenmek için kullandıkları korkuları yatıştırmak için, çalışan ve ezilen/sömürgeleştirilen halkların hayatta kalma ve tüm bunların üstesinden gelme kapasitelerini inşa etmeliyiz.”

Antifaşizm, adından da anlaşılacağı gibi, faşizmin reddidir. Ancak yalnızca buna da indirgenemez. Antifaşizm, başlı başına bir fikir, bir eleştiri ve çatışan meselelere bir yaklaşımdır: Tanımı yapılmış olan faşizme karşı bir tepki olmanın ötesindedir. Bunun yerine, ideolojik olarak tutarlı bir faşizme yanaşıp uzaklaşan aşırı sağ hareketlerle aktif olarak yüzleşir. Alternatif sağ denilen bazı hareketler beyaz milliyetçiliği savunuyorlar ve bu nedenle tehdit oluşturuyorlar. Bunun yanında, antifaşistler Proud Boys'la faşist idealleri hakkında birleşik bir sesle konuştukları için değil, çoğu köşeye sıkıştırıldığında dikkat çekici Cumhuriyetçi konuları yeniden ürettikleri için de değil, doğurdukları şiddet onları antifaşist toplumun kendini savunma mekanizmasının bariz hedefi haline getirdiği için ilgilenmekteler. Bu durumu “Sokakta karşılaştığınız “faşist”, “aşırı sağcı ve faşizme kayıyor olabilir ya da aşırı sağcı ve faşizmden uzaklaşıyor olabilir. Oldukça gri konular ve durumlar var” diye açıklıyor.

Amerikan aşırı sağının bu dönemdeki canlanması özellikle aşırı ve kalıcı oldu. Trump’ın başkanlığı kaybetmesine rağmen, aşırı sağ fikirlere ve toplumsal hareketlere kayışın yakın zamanda azalacağını düşünmek için çok az neden var. Faşist hareketler, ayrıcalıklı sektörlerde çalışan işçi sınıfının kaygısını ele geçirir ve bu korkuyu iktidardakilerden çok marjinal topluluklara yönelik bir öfkeye dönüştürür. Faşizim büyümek için yakıtını eşitsizlikten ve yabancılaşmadan alır ve yakın zamanda ortadan kalkmayacaktır.

İmparatorluğun ve sömürgeciliğin içine yerleşmiş beyaz üstünlüğü acı verici derecede sıradan olsa da, faşizm sıra dışı bir şey olarak algılanmalıdır: Ortak kurumları vardır, ancak bunlara karşı koyma taktikleri bazen farklıdır. Bir topluluğun polis şiddetiyle yüzleşme şekli, beyaz üstünlüğünü kabul eden grupların tehdidiyle başa çıkma şekli ile aynı olmak zorunda değildir. Tabii ki, aidiyetleri çakışmadığı sürece. Bu, sosyal hareketler arasındaki iş birliğinin, faşizme tüm tezahürlerinde karşı çıkmadaki başarının göstergesi olduğu anlamına gelir. Bu, her bir organizasyonun ya da projenin, birbirini desteklerken aşırı sağın büyümesi gibi acil meselelere ve ırksal kapitalizmi ortadan kaldırmak gibi büyük hedeflere stratejik olarak odaklanmasına olanak sağlar.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Shane Burley, Portland, Oregon'da yaşayan bir yazar ve film yapımcısıdır. En son kitabı Neden Savaşıyoruz: Faşizm, Direniş ve Kıyametten Kurtulma Üzerine Denemeler (AK Press, 2021). Al Jazeera, The Baffler, Jacobin, Truthout, NBC News, The Daily Beast, Haaretz ve Oregon Historical Quarterly için yazılar kaleme almaktadır. ¡No pasarán!: Faşizm ve Direniş Üzerine Bağımsız Gazetecilik'in yaratıcısıdır.

 

•