HKM ya da HİKMETSİZLİK / Bora Ercan

  • Paylaş:
post-title

Bora Ercan

HKM ya da HİKMETSİZLİK

Siyasi yapılanmalarda hiçbir ad rastlantı sonucu değildir. Mutlaka o yapının ideolojisine işaret eder. Bu sadece Türkiye’de değil bütün dünyada da geçerli. Türkiye’de günlük yaşamı ve olası geleceği belirleyecek iki parçadan biri malum cumhur ittifakı diğeri millet ittifakı. Siyaset yapmanın profesyonel bir iş, bir kast gibi görüldüğü ülkelerdeki parti fazlalığı farklı görüşlerin kendilerine yer bulmalarından öte, bu genel çarpık yapılanma içinde maalesef sistemde bir yer edinme kaygısından başka nedir?

Dolayısıyla iktidarı ele geçirebilmek için ittifaklar şart. İnsan aklına dünya savaşlarındaki ittifak ve itilaf devletleri ister istemez gelmiyor değil, ama ayrıca benim aklıma cumhur kelimesinin Türkçe olmadığı geliyor, bununla birlikte millet de Türkçe değil. Üçüncü ittifak için halk ittifakı desek halk da Türkçe değil! Siyaset desek o da ilginçtir seyislikle ilgili bir sözcük ve Türkçe değil. Bütün bunların ilk bakışta hiçbir önemi yok, biraz daha üstüne düşünürsek gelecek satırlarda söz edecek olduğumuz hikmet kavramıyla yakından bağı olduğunu iddia ediyorum. Şimdilikse önemli olan halk kelimesinin güzelliği, zira ha nefes sesidir; ah, aha, hah, vah, hay gibi ünlemeler yaşamsallıktır ki hayat kelimesi de ha ile başlar. Ha ile başlayan kelimeler değerlidir.

Kısaltmaların her dilde önemli bir yeri var. Çoğu zamansa, özellikte teknolojide açık anlamı bilinmese de kısaltma onun yerine geçerli olur. ADSL kelimesinin açık yazılımını bilmeye gerek yok, ancak sosyal yaşamda kısaltmalar aynı zamanda bazı çağrışımlar da yapar. Örneğin benim gibi nöronları garip işleyen insanlar için HGS hızlı geçiş sistemi yerine halkın güçlü sesine işaret edebilir. Yaşamın dayatmacılığına kendimce bir direniş bu. Evet anlamsız, peki kabul ediyorum, her şey anlamlı bu anlamsız. Başka bir durum daha var: üç sessiz harf yan yana gelirse birçok dilde kelimenin kökünü gösterir. Türkçede çok sayıda Arapçadan kelime vardır ve bu sessiz harflerin içleri doldurularak kelimeler türetilir. Bu bağlamda hkm kökü halkın kurtuluş manifestosunun kısaltması değil hakim, hekim, hakem, mahkum, mahkeme, ahkam, hüküm, hükümet, hikmet gibi kelimelerin köküdür. Bütün bu sözcüklerin aynı kökten gelmeleri anlamlarının da temel olarak birbiriyle bağlantılı olduğunu gösterir.

Bu sözcükler arasındaki kilit sözcük hikmettir.  Hikmet genel anlamıyla felsefe demek. Felsefe felsefeci olmayanlar için bugün kavramlar arasında boğulmak gibi algılanabilir ancak hiç de öyle değildir; zira hikmet olmadan hakimlik de hekimlik de hükümetlik de olamaz.

Şimdi, hikmetsiz hakimlik olduğunda ne olduğuna bakarak savımızı kanıtlamaya çalışalım. Gezi davası başta olmak üzere tüm bir hukuk sistemi, sonuçlanamayan davalar, sürekli değişen hakimler, tartışmalı kararlar. Felsefenin en temel diğeri olan etik yoksunluğunun adalet kurumunun içini boşaltması… Hikmet kelimesinin diğer bir anlamı da bilgeliktir. Bilgenin en önemli özelliği vicdanından başka hiçbir yere tamah etmemesidir.    

Hikmetsiz hekimlik de olmaz. Ülkemizin dünyada en iyi olduğu konunun tıp olduğunu düşünürsek yıllar içinde eğitim sisteminin eksiklikleriyle hikmetsiz bırakılan hekimler… Nitekim hikmet sadece kitabi bilgi değil sezgisel bilgidir de…

Hikmetsiz hükümetse hikmetin en yine en temel konusu olan dil konusunda kendini gösterir. Maalesef hükmetme dili fenadır. Toplum hükümetten korkar. Onun dilinden çekinir. En kötü mimari yapılar hükümet binalarıdır. Onları yapanlar da yine hikmetsiz mimarlar.

Hakemlik ve diğer konulara girmeye gerek yok, nitekim en baştaki derdimin anlaşılmış olduğunu düşünüyorum. Dil; insanların sadece birbirlerini değil kendilerini de anlama, tanımlama, yapılandırma aracıdır. Anadilinden uzak bir dilde bilim, sanat, siyaset kültür yapmak ancak o dili de tam olarak bilemek, algılayamamak. Üçüncü bir ittifak olacaksa her ne kadar halk ittifakı adı beni heyecanlandırsa da adı neden toplum birliği ya da dayanışması olmasın?

 

 

 

 

Resimler
E-Bülten

Bültenimize abone olun ve en yeni güncellemelerimizi doğrudan gelen kutunuza alın.

Yorum Bırakın